अन्वयः

एवम् thus, उक्तः having spoken, महाप्राज्ञः great intellectual, भरतः Bharata, निषादाधिपतिम् the overlord of the nishadas, गुहम् Guha, हेत्वर्थसंहितम् in well thought out and significant, वाक्यम् words, प्रत्युवाच replied.

M N Dutt

Thus addressed, the exceedingly wise Bharata answered the lord of the Nişādas, in words fraught with sense and reason.

Summary

Thus addressed by Rama who was an adept in the use of words, eloquent Lakshmana gently replied:

पदच्छेदः

एवम्	एवम् (अव्ययः)
उक्तस्	उक्त (√वच् + क्त, १.१)
तु	तु (अव्ययः)
भरतो	भरत (१.१)
निषादाधिपतिं	निषाद–अधिपति (२.१)
गुहम्	गुह (२.१)
प्रत्युवाच	प्रत्युवाच (√प्रति-वच् लिट् प्र.पु. एक.)
महाप्राज्ञो	महत्–प्राज्ञ (१.१)
वाक्यं	वाक्य (२.१)
हेत्वर्थसंहितम्	हेतु–अर्थ–संहित (√सम्-धा + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ए	व	मु	क्त	स्तु	भ	र	तो
नि	षा	दा	धि	प	तिं	गु	हम्
प्र	त्यु	वा	च	म	हा	प्रा	ज्ञो
वा	क्यं	हे	त्व	र्थ	सं	हि	तम्