अन्वयः

भरतः Bharata, तत् सर्वम् all that, निपुणम् attentively, श्रुत्वा having listened, मन्त्रिभिस्सह along with ministers, इङ्गुदीमूलम् to the foot of the ingudi tree, आगम्य having reached, ताम् रामशय्याम् that Rama's bed, अवेक्ष gazing, सर्वाः all, जननीः mothers, अब्रवीत् said, तेन महात्मना by that magnanimous, Rama, इह here, भूमौ on the ground, शर्वरी night, शयिता has been slept, अस्य his, विमर्दितम् crushed bed, इदम् this one.

M N Dutt

Having heard everything, Bharata in company with the counsellors went to the foot of the Ingudi tree and saw the bed of Rāma.

Summary

After listening to all that Guha had said, Bharatha reached the foot of the ingudi tree accompanied by his ministers and gazing at Rama's bed, said to all his mothers the magnanimous Rama rested that night here on this ground in that crushed bed.

पदच्छेदः

तच्	तद् (२.१)
छ्रुत्वा	श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
निपुणं	निपुण (२.१)
सर्वं	सर्व (२.१)
भरतः	भरत (१.१)
सह	सह (अव्ययः)
मन्त्रिभिः	मन्त्रिन् (३.३)
इङ्गुदीमूलम्	इङ्गुद–मूल (२.१)
आगम्य	आगम्य (√आ-गम् + ल्यप्)
रामशय्याम्	राम–शय्या (२.१)
अवेक्ष्य	अवेक्ष्य (√अव-ईक्ष् + ल्यप्)
ताम्	तद् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	च्छ्रु	त्वा	नि	पु	णं	स	र्वं
भ	र	तः	स	ह	म	न्त्रि	भिः
इ	ङ्गु	दी	मू	ल	मा	ग	म्य
रा	म	श	य्या	म	वे	क्ष्य	ताम्