अन्वयः

महाभागकुलीनेन by the highborn, महाभागेन by a highly fortunate man, धीमता by the sagacious, दशरथेन by Dasaratha, जातः born, रामः Rama, उर्व्याम् on the naked earth, स्वप्तुम् to sleep, न अर्हति does not deserve.

M N Dutt

Begot of that foremost of monarchs, the exalted and intelligent Daſaratha, Rāma does not deserve to sleep on the earth.

Summary

Rama, son of highly fortunate and sagacious Dasaratha, born of a noble lineage does not deserve to rest on this naked earth.

पदच्छेदः

महाभागकुलीनेन	महाभाग–कुलीन (३.१)
महाभागेन	महाभाग (३.१)
धीमता	धीमत् (३.१)
जातो	जात (√जन् + क्त, १.१)
दशरथेनोर्व्यां	दशरथ (३.१)–उर्वी (७.१)
न	न (अव्ययः)
रामः	राम (१.१)
स्वप्तुम्	स्वप्तुम् (√स्वप् + तुमुन्)
अर्हति	अर्हति (√अर्ह् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
म	हा	भा	ग	कु	ली	ने	न
म	हा	भा	गे	न	धी	म	ता
जा	तो	द	श	र	थे	नो	र्व्यां
न	रा	मः	स्व	प्तु	म	र्ह	ति