अन्वयः

सः रामः that Rama, बदरीमिश्रम् mixed with badari fruits, ऐङ्गुदम् pertaining to the ingudi tree, पिण्याकम् pulp made into balls, दर्भसंस्तरे on a spread of darbha grass, न्यस्य after placing, दुःखार्तः overcome with distress, रुदन् weeping, वचनम् these words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

And placing the Ingudi Pinda mixed with jujube on a bed of darbha, Rāma crying in distress, said.

Summary

Placing the balls of ingudi pulp mixed with badari fruit on a spread of darbha grass, Rama, was overcome with grief and weeping, said:

पदच्छेदः

ऐङ्गुदं	ऐङ्गुद (२.१)
बदरीमिश्रं	बदरी–मिश्र (२.१)
पिण्याकं	पिण्याक (२.१)
दर्भसंस्तरे	दर्भ–संस्तर (७.१)
न्यस्य	न्यस्य (√नि-अस् + ल्यप्)
रामः	राम (१.१)
सुदुःखार्तो	सु (अव्ययः)–दुःख–आर्त (१.१)
रुदन्	रुदत् (√रुद् + शतृ, १.१)
वचनम्	वचन (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ऐ	ङ्गु	दं	ब	द	री	मि	श्रं
पि	ण्या	कं	द	र्भ	सं	स्त	रे
न्य	स्य	रा	मः	सु	दुः	खा	र्तो
रु	द	न्व	च	न	म	ब्र	वीत्