अन्वयः

रामेण by Rama, पितुः to father, दत्तम् offered, इङ्गुदिपिण्याकम् cake of ingudi pulp, समीक्ष्य on seeing, मे हृदयम् my heart, दुःखेन out of sorrow, सहस्रधा into a thousand pieces, कथम् how, न स्फोटति not breaking?

M N Dutt

Seeing the Ingudi pinda offered by Rāma to his father, why does not my heart break into a thousand shivers?

Summary

Seeing the offering of cake of ingudi pulp by Rama to his father, how is it that my heart does not break into a thousand pieces in sorrow?

पदच्छेदः

रामेणेङ्गुदीपिण्याकं	राम (३.१)–इङ्गुद–पिण्याक (२.१)
पितुर्	पितृ (६.१)
दत्तं	दत्त (√दा + क्त, २.१)
समीक्ष्य	समीक्ष्य (√सम्-ईक्ष् + ल्यप्)
मे	मद् (६.१)
कथं	कथम् (अव्ययः)
दुःखेन	दुःख (३.१)
हृदयं	हृदय (१.१)
न	न (अव्ययः)
स्फोटति	स्फोटति (√स्फुट् लट् प्र.पु. एक.)
सहस्रधा	सहस्रधा (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
रा	मे	णे	ङ्गु	दि	पि	ण्या	कं
पि	तु	र्द	त्तं	स	मी	क्ष्य	मे
क	थं	दुः	खे	न	हृ	द	यं
न	स्फो	ट	ति	स	ह	स्र	धा