२.९६.२०

तां परिष्वज्य दुःखार्तां माता दुहितरं यथा ।
वनवासकृशां दीनां कौसल्या वाक्यमब्रवीत् ॥

अन्वयः

कौसल्या Kausalya, दुःखार्ताम् anguished, वनवासकृशाम् emaciated due to her stay in the forest, दीनाम् poor, ताम् her, माता mother, दुहितरं यथा like a daughter, परिष्वज्य having embraced, वाक्यम् words, अब्रवीत् said.

Summary

Like a mother to her daughter, Kausalya embraced the wretched Sita, who was afflicted with sorrow, and emaciated due to her stay in the forest, and said to her:

पदच्छेदः

तांतद् (२.१)
परिष्वज्यपरिष्वज्य (√परि-स्वज् + ल्यप्)
दुःखार्तांदुःख–आर्त (२.१)
मातामातृ (१.१)
दुहितरंदुहितृ (२.१)
यथायथा (अव्ययः)
वनवासकृशांवन–वास–कृश (२.१)
दीनांदीन (२.१)
कौसल्याकौसल्या (१.१)
वाक्यम्वाक्य (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तां रि ष्वज्य दुः खा र्तां
मा तादुहि रं था
वाकृ शां दी नां
कौ ल्या वाक्यब्र वीत्