अन्वयः

कौसल्या Kausalya, बाष्पपूर्णेन filled with tears, परिशुष्यता emaciated, मुखेन with her countenance, दीना in desolation, सुमित्राम् to Sumitra, याः अन्याः the other, राजयोषितः to wives of the king, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Thereupon Kausalyä, with her eyes filled with tears and her countenance rendered pale, observed to the forlorn Sumitra as well as the other wives of the king, sacred like to a first wife, in this forest this is the landing-place of those unfortunate ones of untiring energy, who had been deprived of the kingdom.

Summary

Kausalya, with eyes filled with tears and her face emaciated, addressing Sumitra and the other wives of the king sadly said:

पदच्छेदः

कौसल्या	कौसल्या (१.१)
बाष्पपूर्णेन	बाष्प–पूर्ण (√पृ + क्त, ३.१)
मुखेन	मुख (३.१)
परिशुष्यता	परिशुष्यत् (√परि-शुष् + शतृ, ३.१)
सुमित्राम्	सुमित्रा (२.१)
अब्रवीद्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
दीना	दीन (१.३)
याश्	यद् (१.३)
चान्या	च (अव्ययः)–अन्य (१.१)
राजयोषितः	राजन्–योषित् (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
कौ	स	ल्या	बा	ष्प	पू	र्णे	न
मु	खे	न	प	रि	शु	ष्य	ता
सु	मि	त्रा	म	ब्र	वी	द्दी	ना
या	श्चा	न्या	रा	ज	यो	षि	तः