अन्वयः

रामः Rama, पुनः पुनः repeatedly, निःश्वसन्तम् heaving sighs, मत्तम् in rut, मातङ्गम् इव resembling an elephant, भ्रातरम् brother, तं भरतम् that Bharata, परिष्वज्य embracing, इदम् this word, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Thereupon Rāma embracing his brother Bharata resembling a mad elephant, and sighing again and again, said.

Summary

Rama embraced his brother Bharata who repeatedly heaved sighs and resembled an elephant in rut, and said:

पदच्छेदः

तं	तद् (२.१)
मत्तम्	मत्त (√मद् + क्त, २.१)
इव	इव (अव्ययः)
मातंगं	मातंग (२.१)
निःश्वसन्तं	निःश्वसत् (√निः-श्वस् + शतृ, २.१)
पुनः	पुनर् (अव्ययः)
पुनः	पुनर् (अव्ययः)
भ्रातरं	भ्रातृ (२.१)
भरतं	भरत (२.१)
रामः	राम (१.१)
परिष्वज्येदम्	परिष्वज्य (√परि-स्वज् + ल्यप्)–इदम् (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
तं	म	त्त	मि	व	मा	त	ङ्गं
निः	श्व	स	न्तं	पु	नः	पु	नः
भ्रा	त	रं	भ	र	तं	रा	मः
प	रि	ष्व	ज्ये	द	म	ब्र	वीत्