अन्वयः

परन्तप O tormentor of enemies, Rama, मम my, मात्रा mother, स्त्रिया woman, कैकेय्या by Kaikeyi, नियुक्तः instigated, आत्मयशोहरम् destroying his reputation, सुमहत् great, इदं पापम् this sin, चकार commited.

M N Dutt

O noble one, forsaking us all, our father possessed of mighty arms, having performed this terrible task, in consequence of being urged by a woman, my mother Kaikeyi, has gone to heaven afflicted with grief on account of his son, O repressor of foes.

Summary

O Rama, tormentor of enemies having been instigated by a woman, my mother Kaikeyi, committed this great sin of destroying his (Dasaratha's) reputation.

पदच्छेदः

स्त्रिया	स्त्री (३.१)
नियुक्तः	नियुक्त (√नि-युज् + क्त, १.१)
कैकेय्या	कैकेयी (३.१)
मम	मद् (६.१)
मात्रा	मातृ (३.१)
परंतप	परंतप (८.१)
चकार	चकार (√कृ लिट् प्र.पु. एक.)
सुमहत्	सु (अव्ययः)–महत् (२.१)
पापम्	पाप (२.१)
इदम्	इदम् (२.१)
आत्मयशोहरम्	आत्मन्–यशस्–हर (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स्त्रि	या	नि	यु	क्तः	कै	के	य्या
म	म	मा	त्रा	प	रं	त	प
च	का	र	सु	म	ह	त्पा	प
मि	द	मा	त्म	य	शो	ह	रम्