२.९८.१२

तवानुयाने काकुत्ष्ठ मत्ता नर्दन्तु कुञ्जराः ।
अन्तःपुर गता नार्यो नन्दन्तु सुसमाहिताः ॥

अन्वयः

काकुत्स्थ O Kakutstha (Rama), तव your, अनुयाने following you, मत्ताः intoxicated with ichor, कुञ्जराः elephants, नर्दन्तु may trumpet, अन्तःपुरगताः of the inner apartment, नार्यः women, सुसमाहिताः with composed minds, नन्दन्तु may rejoice.

Summary

O Rama, let the elephants following you, intoxicated with ichor, be heard trumpeting. Let the women of the inner apartment rejoice with composed minds (when they hear of your return).

पदच्छेदः

तवानुयानेत्वद् (६.१)–अनुयान (७.१)
काकुत्स्थकाकुत्स्थ (८.१)
मत्तामत्त (√मद् + क्त, १.३)
नर्दन्तुनर्दन्तु (√नर्द् लोट् प्र.पु. बहु.)
कुञ्जराःकुञ्जर (१.३)
अन्तःपुरगताअन्तःपुर–गत (√गम् + क्त, १.३)
नार्योनारी (१.३)
नन्दन्तुनन्दन्तु (√नन्द् लोट् प्र.पु. बहु.)
सुसमाहिताःसु (अव्ययः)–समाहित (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वानु या ने का कुत्ष्ठ
त्ता र्दन्तु कुञ्ज राः
न्तःपु ता ना र्यो
न्दन्तुसु माहि ताः