२.९८.१६

सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥

अन्वयः

सर्वे all, निचयाः accumulations of wealth, क्षयान्ताः deplete at the end, समुच्छ्रयाः elevated positions, पतनान्ताः degrade at the end, संयोगाः union, विप्रयोगान्ताः end in separation, जीवितम् life, मरणान्तम् has death at the end.

Summary

All accumulations of wealth deplete at the end. Every man who attains elevated positions falls at the end. Every union culminates in separation. Every life ends in death.

पदच्छेदः

सर्वेसर्व (१.३)–सर्व (१.३)
क्षयान्ताक्षय–अन्त (१.१)–क्षय–अन्त (१.३)
निचयाःनिचय (१.३)–निचय (१.३)
पतनान्ताःपतन–अन्त (१.३)–पतन–अन्त (१.३)
समुच्छ्रयाःसमुच्छ्रय (१.३)–समुच्छ्रय (१.३)
संयोगासंयोग (१.३)–संयोग (१.३)
विप्रयोगान्ताविप्रयोग–अन्त (१.३)–विप्रयोग–अन्त (१.३)
मरणान्तंमरण–अन्त (१.१)–मरण–अन्त (१.१)
(अव्ययः)–च (अव्ययः)
जीवितम्जीवित (१.१)–जीवित (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

र्वेक्ष या न्तानि याः
ना न्ताः मुच्छ्र याः
सं यो गा विप्र यो गा न्ता
णा न्तं जीवि तम्