२.९८.४३

यस्यैष बुद्धिलाभः स्यात्परितप्येत केन सः ।
स एवं व्यसनं प्राप्य न विषीदितुमर्हति ॥

अन्वयः

मनुजाधिप O lord of men, यः who त्वं यथा like you, परावरज्ञः knower of past and future, सः that person, एव this, व्यसनम् distress, प्राप्य having obtained, विषीदितुं to lament, न अर्हति is not proper.

Summary

O lord of men, it is not proper for a person like you who knows the past and the future of human beings to feel distressed and lament over it.

पदच्छेदः

यस्यैषयद् (६.१)–एतद् (१.१)
बुद्धिलाभःबुद्धि–लाभ (१.१)
स्यात्स्यात् (√अस् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
परितप्येतपरितप्येत (√परि-तप् प्र.पु. एक.)
केन (३.१)
सःतद् (१.१)
तद् (१.१)
एवंएवम् (अव्ययः)
व्यसनंव्यसन (२.१)
प्राप्यप्राप्य (√प्र-आप् + ल्यप्)
(अव्ययः)
विषीदितुम्विषीदितुम् (√वि-सद् + तुमुन्)
अर्हतिअर्हति (√अर्ह् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्यै बुद्धि ला भः स्या
त्परि प्ये के सः
वंव्य नं प्राप्य
वि षीदितुर्हति