अन्वयः
यः पुत्रः that son, पितुः father's, समतिक्रान्तम् transgressions, साधु as right, मन्यते sets, तत् that son, लोके in the world, अपत्यम् as son, मतम् is considered, अतः for this, अन्यथा contrary happens, विपरीतम् reverse is so.
Summary
One who sets right the wrongs done by his father is a true son. Otherwise the son becomes just the opposite. (He is not a son to the father).
पदच्छेदः
| पितुर् | पितृ (६.१) |
| हि | हि (अव्ययः) |
| समतिक्रान्तं | समतिक्रान्त (√समति-क्रम् + क्त, २.१) |
| पुत्रो | पुत्र (१.१) |
| यः | यद् (१.१) |
| साधु | साधु (२.१) |
| मन्यते | मन्यते (√मन् लट् प्र.पु. एक.) |
| तद् | तद् (१.१) |
| अपत्यं | अपत्य (१.१) |
| मतं | मत (√मन् + क्त, १.१) |
| लोके | लोक (७.१) |
| विपरीतम् | विपरीत (१.१) |
| अतो | अतस् (अव्ययः) |
| ऽन्यथा | अन्यथा (अव्ययः) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| पि | तु | र्हि | स | म | ति | क्रा | न्तं |
| पु | त्रो | यः | सा | धु | म | न्य | ते |
| त | द | प | त्यं | म | तं | लो | के |
| वि | प | री | त | म | तो | ऽन्य | था |