अन्वयः
हीनबुद्धिगुणः deficient in intelligence and virtue, स्थानेन चापि even in position, हीनः low, बालः child, अहम् I, भवता by you, विनाभूतः deserted, वर्तयितुम् to live, न उत्सहे I do not desire.
Summary
I am a child, deficient in intelligence and virtue and even inferior in position. Deserted by you, I do not wish to live.
पदच्छेदः
| हीनबुद्धिगुणो | हीन (√हा + क्त)–बुद्धि–गुण (१.१) |
| बालो | बाल (१.१) |
| हीनः | हीन (√हा + क्त, १.१) |
| स्थानेन | स्थान (३.१) |
| चाप्य् | च (अव्ययः)–अपि (अव्ययः) |
| अहम् | मद् (१.१) |
| भवता | भवत् (३.१) |
| च | च (अव्ययः) |
| विना | विना (अव्ययः) |
| भूतो | भूत (√भू + क्त, १.१) |
| न | न (अव्ययः) |
| वर्तयितुम् | वर्तयितुम् (√वर्तय् + तुमुन्) |
| उत्सहे | उत्सहे (√उत्-सह् लट् उ.पु. ) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| ही | न | बु | द्धि | गु | णो | बा | लो |
| ही | नः | स्था | ने | न | चा | प्य | हम् |
| भ | व | ता | च | वि | ना | भू | तो |
| न | व | र्त | यि | तु | मु | त्स | हे |