३.१.१

प्रविश्य तु महारण्यं दण्डकारण्यमात्मवान् ।
ददर्श रामो दुर्धर्षस्तापसाश्रममण्डलम् ॥

अन्वयः

आत्मवान् selfpossessed, दुर्धर्षः invincible रामः Rama, महारण्यम् great forest, दण्डकारण्यम् Dandaka forest, प्रविश्य having entered, तापसाश्रममण्डलम् multitude of hermitages of the ascetics, ददर्श saw.

Summary

The invincible and selfpossessed Rama entered the great forest of Dandaka and saw there a multitude of hermitages of the ascetics.

पदच्छेदः

प्रविश्यप्रविश्य (√प्र-विश् + ल्यप्)
तुतु (अव्ययः)
महारण्यंमहत्–अरण्य (२.१)
दण्डकारण्यम्दण्डक–अरण्य (२.१)
आत्मवान्आत्मवत् (१.१)
ददर्शददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
रामोराम (१.१)
दुर्धर्षस्दुर्धर्ष (१.१)
तापसाश्रममण्डलम्तापस–आश्रम–मण्डल (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

प्र विश्यतु हा ण्यं
ण्ड काण्य मात्म वान्
र्श रा मो दु र्धर्ष
स्ता साश्रण्ड लम्