३.१०.१०

तेनैवमुक्तो धर्मात्मा राघवेण मुनिस्तदा ।
प्रभावं सरसः कृत्स्नमाख्यातुमुपचक्रमे ॥

अन्वयः

तदा then, तेन by that, राघवेण by Rama, एवम् in that way, उक्तः addressed, धर्मात्मा righteous one, मुनिः sage, सरसः of the lake, कृत्स्नम् entire, प्रभवम् origin, अख्यातुम् to narrate, उपचक्रमे started.

M N Dutt

Thus accosted by Rāghava, the ascetic then at once began to expatiate over the potency of the pool.

Summary

Thus addressed by Rama, the righteous sage narrated the entire origin of the lake.

पदच्छेदः

तेनैवम्तद् (३.१)–एवम् (अव्ययः)
उक्तोउक्त (√वच् + क्त, १.१)
धर्मात्माधर्म–आत्मन् (१.१)
राघवेणराघव (३.१)
मुनिस्मुनि (१.१)
तदातदा (अव्ययः)
प्रभावंप्रभाव (२.१)
सरसःसरस् (६.१)
कृत्स्नम्कृत्स्न (२.१)
आख्यातुम्आख्यातुम् (√आ-ख्या + तुमुन्)
उपचक्रमेउपचक्रमे (√उप-क्रम् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ते नै मु क्तो र्मा त्मा
रा वेमु निस्त दा
प्र भा वं सः कृत्स्न
मा ख्यातुमुक्र मे