३.१०.२

तौ पश्यमानौ विविधाञ्शैलप्रस्थान्वनानि च ।
नदीश्च विविधा रम्या जग्मतुः सह सीतया ॥

अन्वयः

तौ both (Rama and Lakshmana), विविधान् different, शैलप्रस्थान् chains of hills वनानि च and forests too, विविधाः different, रम्याः delightful, नदीश्च rivers, पश्यमानौ seeing, सीतया सह along with Sita, जग्मतुः went.

Summary

Both Rama and Lakshmana walked on, accompanied by Sita, watching several beautiful mountain ranges, forests and rivers.

पदच्छेदः

तौतद् (२.२)
पश्यमानौपश्यमान (√पश् + शानच्, १.२)
विविधाञ्विविध (२.३)
शैलप्रस्थान्शैल–प्रस्थ (२.३)
वनानिवन (२.३)
(अव्ययः)
नदीश्नदी (२.३)
(अव्ययः)
विविधाविविध (२.३)
रम्यारम्य (२.३)
जग्मतुःजग्मतुः (√गम् लिट् प्र.पु. द्वि.)
सहसह (अव्ययः)
सीतयासीता (३.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तौश्य मा नौविवि धा
ञ्शै प्र स्थान्व नानि
दीश्चविवि धा म्या
ग्म तुः सी या