अन्वयः

रघुनन्धन O delight of the Raghu race, आसृष्टे from the beginning of creation, एषा this is, स्त्रीणाम् of women, प्रकृतिः is the nature, समस्थम् when everything is normal, अनुरज्यन्ति they enjoy, विषमस्थम् in hard situations, त्यजन्ति च they give up.

M N Dutt

O son of Raghu, this has been the nature of the fair sex from the commencement of creation, that they gladden him that is well off, and forsake a person in adversity.

Summary

O Rama, the delight of the Raghu dynasty from the beginning of the creation women, by nature, keep the husband company when all goes well and give them up when hard times come.

पदच्छेदः

एषा	एतद् (१.१)
हि	हि (अव्ययः)
प्रकृतिः	प्रकृति (१.१)
स्त्रीणाम्	स्त्री (६.३)
रघुनन्दन	रघुनन्दन (८.१)
समस्थम्	सम–स्थ (२.१)
अनुरज्यन्ते	अनुरज्यन्ते (√अनु-रञ्ज् प्र.पु. बहु.)
विषमस्थं	विषम–स्थ (२.१)
त्यजन्ति	त्यजन्ति (√त्यज् लट् प्र.पु. बहु.)
च	च (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ए	षा	हि	प्र	कृ	तिः	स्त्री	णा
मा	सृ	ष्टे	र	घु	न	न्द	न
स	म	स्थ	म	नु	र	ज्य	न्ते
वि	ष	म	स्थं	त्य	ज	न्ति	च