३.१३.२९

मनुर्मनुष्याञ्जनयत्कश्यपस्य महात्मनः ।
ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्याञ्शूद्रांश्च मनुजर्षभ ॥

अन्वयः

मनुजर्षभ O bull among men, राम Rama, मनु Manu, ब्राह्मणान् brahmins, क्षत्रियान् kshtriyas, वैश्यान् vaisyas, शूद्रांश्च and sudras , यशस्विनः illustrious, मनुष्यान् human beings, पुत्रान् sons, अजनयत् procreated.

M N Dutt

Kāśyapa's other wife Manu begot mankind-Brahmanas, Ksatriyas, Vaisyas, and Sudras.

Summary

O Rama, bull among men Manu procreated brahmins, kshatriyas, vaisyas and sudras all famed human beings.

पदच्छेदः

मनुर्मनु (१.१)
मनुष्याञ्मनुष्य (२.३)
जनयत्जनयत् (√जनय् लङ् प्र.पु. एक.)
कश्यपस्यकश्यप (६.१)
महात्मनःमहात्मन् (६.१)
ब्राह्मणान्ब्राह्मण (२.३)
क्षत्रियान्क्षत्रिय (२.३)
वैश्याञ्वैश्य (२.३)
शूद्रांश्शूद्र (२.३)
(अव्ययः)
मनुजर्षभमनुज–ऋषभ (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

नुर्म नु ष्याञ्ज
त्कश्यस्य हात्म नः
ब्राह्म णा न्क्षत्रि या न्वै श्या
ञ्शू द्रांश्चनुर्ष