अन्वयः

रामः Rama, तम् that, रुचिरम् beautiful, देशम् location, आश्रमकर्मणि for building an asram, आक्रम्य after occupying, हस्तेन with hands, सौमित्रिम् Lakshmana, हस्तौ hands, गृहीत्वा after taking hold, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Well pleased with the words of Lakşınana, that highly effulgent one, after dure reflection, selected a site having every recommendation. Going to that romantic spot for rearing an asylum, Rama, taking the hand of Sumitra's son in his, said to him.

Summary

Having come to a beautiful spot suitable for the asram, Rama took both the hands of Lakshmana in his own and said:

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
तं	तद् (२.१)
रुचिरम्	रुचिर (२.१)
आक्रम्य	आक्रम्य (√आ-क्रम् + ल्यप्)
देशम्	देश (२.१)
आश्रमकर्मणि	आश्रम–कर्मन् (७.१)
हस्तौ	हस्त (२.२)
गृहीत्वा	गृहीत्वा (√ग्रह् + क्त्वा)
हस्तेन	हस्त (३.१)
रामः	राम (१.१)
सौमित्रिम्	सौमित्रि (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	तं	रु	चि	र	मा	क्र	म्य
दे	श	मा	श्र	म	क	र्म	णि
ह	स्ते	गृ	ही	त्वा	ह	स्ते	न
रा	मः	सौ	मि	त्रि	म	ब्र	वीत्