३.१५.१२

निवृत्ताकाशशयनाः पुष्यनीता हिमारुणाः ।
शीता वृद्धतरायामास्त्रियामा यान्ति साम्प्रतम् ॥

अन्वयः

साम्प्रतम् at this time, निवृत्ताकाशशयनाः sleep under the open sky, हिमारुणाः reddened due to frost, शीताः cool, वृद्धतरायामाः nights are long, पुष्यनीताः (the month of) Pushya approaching, त्रियामाः night consisting of three yamas (yama ३ hours approximately), यान्ति run into

Summary

At this time people do not sleep under the open sky. With the month of Pushya approaching, nights feel cool and look red due to frost. They prolong into three yamas.

पदच्छेदः

निवृत्ताकाशशयनाःनिवृत्त (√नि-वृत् + क्त)–आकाश–शयन (१.३)
पुष्यनीतापुष्य–नीत (√नी + क्त, १.३)
हिमारुणाःहिम–अरुण (१.३)
शीताशीत (१.३)
वृद्धतरायामास्वृद्धतर–आयाम (१.३)
त्रियामात्रियामा (१.३)
यान्तियान्ति (√या लट् प्र.पु. बहु.)
साम्प्रतम्सांप्रतम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

नि वृ त्ता का नाः
पुष्य नी ताहि मारु णाः
शी ता वृद्ध रा या मा
स्त्रि या मा यान्ति साम्प्र तम्