अन्वयः

तात dear, मध्यमा middle, अम्बा mother, कथञ्चन never, ते by you, न गर्हितव्या not to be criticised, इक्ष्वाकुनाथस्य of the lord of the Ikshvakus, भरतस्य Bharata's, तां कथामेव about him, कुरु you may.

M N Dutt

As the virtuous Lakṣmaṇa was speaking thus from affection, Rāghava, not bearing the blame cast upon his mother (Kaikeyi), said, My brother, you should by no means, tax our second mother. Do you talk of that lord of the Ikşvāku race, Bharata.

Summary

O dear, Kaikeyi, our second mother, is never to be criticised like that. You may, however, speak more of Bharata, the lord of the Iksvakus.

पदच्छेदः

न	न (अव्ययः)
ते	त्वद् (४.१)
ऽम्बा	अम्बा (१.१)
मध्यमा	मध्यम (१.१)
तात	तात (८.१)
गर्हितव्या	गर्हितव्य (√गर्ह् + कृत्, १.१)
कथंचन	कथंचन (अव्ययः)
ताम्	तद् (२.१)
एवेक्ष्वाकुनाथस्य	एव (अव्ययः)–इक्ष्वाकु–नाथ (६.१)
भरतस्य	भरत (६.१)
कथां	कथा (२.१)
कुरु	कुरु (√कृ लोट् म.पु. )

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
न	ते	ऽम्बा	म	ध्य	मा	ता	त
ग	र्हि	त	व्या	क	थं	च	न
ता	मे	वे	क्ष्वा	कु	ना	थ	स्य
भ	र	त	स्य	क	थां	कु	रु