अन्वयः

सौम्य O handsome one, सौमित्रे Lakshmana, क्रूरैः by the wicked, अनार्यैः by the uncivilised one, कथञ्चन indeed, परिहासः fun, न not, कार्यः proper, कथञ्चित् somehow, जीवतीम् a living lady, वैदेहीम् Sita, पश्य see.

M N Dutt

O Saumitri (Sumitrā's son), what is the good of jesting with a base and wicked one? No use of doing it. Look, I amiable one, Vaidehi (Videha's daughter) is well nigh dead.

Summary

O handsome Lakshmana it is not proper to cut jokes with wicked, uncivilized persons. Now see Sita who has somehow survived.

पदच्छेदः

क्रूरैर्	क्रूर (३.३)
अनार्यैः	अनार्य (३.३)
सौमित्रे	सौमित्रि (८.१)
परिहासः	परिहास (१.१)
कथंचन	कथंचन (अव्ययः)
न	न (अव्ययः)
कार्यः	कार्य (√कृ + कृत्, १.१)
पश्य	पश्य (√पश् लोट् म.पु. )
वैदेहीं	वैदेही (२.१)
कथंचित्	कथंचिद् (अव्ययः)
सौम्य	सौम्य (८.१)
जीवतीम्	जीवत् (√जीव् + शतृ, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
क्रू	रै	र	ना	र्यैः	सौ	मि	त्रे
प	रि	हा	सः	क	थं	च	न
न	का	र्यः	प	श्य	वै	दे	हीं
क	थं	चि	त्सौ	म्य	जी	व	तीम्