अन्वयः

काकुत्स्थे when Rama of the Kakutstha family, इति this way, ब्रुवति while he spoke, लक्ष्मणः Lakshmana, बाष्पशोकपरिप्लुते full of tears of sorrow, क्रुद्धः angry, रुद्धः tied up, नागः इव like a serpent, श्वसन् hissing, अब्रवीत् said.

M N Dutt

As Kākutstha with his eyes flooded with tears was speaking thus, Lakşmaņa flying into a rage, spoke like to a confined elephant:

Summary

As Rama was thus full of tears of sorrow, Lakshmana sighed heavily in anger like a hissing serpant in confinement. And said:

पदच्छेदः

इति	इति (अव्ययः)
ब्रुवति	ब्रुवत् (√ब्रू + शतृ, ७.१)
काकुत्स्थे	काकुत्स्थ (७.१)
बाष्पशोकपरिप्लुते	बाष्प–शोक–परिप्लुत (√परि-प्लु + क्त, ७.१)
अब्रवील्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
लक्ष्मणः	लक्ष्मण (१.१)
क्रुद्धो	क्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, १.१)
रुद्धो	रुद्ध (√रुध् + क्त, १.१)
नाग	नाग (१.१)
इव	इव (अव्ययः)
श्वसन्	श्वसत् (√श्वस् + शतृ, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
इ	ति	ब्रु	व	ति	का	कु	त्स्थे
बा	ष्प	शो	क	प	रि	प्लु	ते
अ	ब्र	वी	ल्ल	क्ष्म	णः	क्रु	द्धो
रु	द्धो	ना	ग	इ	व	श्व	सन्