अन्वयः

शरैः arrows, भग्ना broken, सा गदा the mace, मन्त्रौषधबलैः on the strength of mantras and medicines, विनिपातिता fell down, व्यालीव like a female serpent, विकीर्णा scattered, धरणीतले on the ground, पपात fell down.

M N Dutt

Thereupon, like a she-serpent brought down by force of incantations, the mace fell to the earth shattered and riven.

Summary

The mace shattered by the arrows of Rama , fell down scattered to pieces on the ground like a female serpent subdued by the force of mantras and medicine.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे एकोनत्रिंशस्सर्गः॥Thus ends the twentyninth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

सा	तद् (१.१)
विशीर्णा	विशीर्ण (√वि-शृ + क्त, १.१)
शरैर्	शर (३.३)
भिन्ना	भिन्न (√भिद् + क्त, १.१)
पपात	पपात (√पत् लिट् प्र.पु. एक.)
धरणीतले	धरणी–तल (७.१)
गदामन्त्रौषधिबलैर्	गदा–मन्त्र–ओषधि–बल (३.३)
व्यालीव	व्याली (१.१)–इव (अव्ययः)
विनिपातिता	विनिपातित (√विनि-पातय् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
सा	वि	शी	र्णा	श	रै	र्भि	न्ना
प	पा	त	ध	र	णी	त	ले
ग	दा	म	न्त्रौ	ष	धि	ब	लै
र्व्या	ली	व	वि	नि	पा	ति	ता