३.३१.१४

तीक्ष्णमल्पप्रदातारं प्रमत्तं गर्वितं शठम् ।
व्यसने सर्वभूतानि नाभिधावन्ति पार्थिवम् ॥

अन्वयः

तीक्ष्णम् sharp one, अल्पप्रदातारम् not a generous giver, प्रमत्तम् intoxicated, गर्वितम् proud, शठम् fraudulent, पार्थिवम् to the king, व्यसने in calamity, सर्वभूतानि all beings, नाभिधावन्ति not run for protection.

M N Dutt

People do not in times of peril assist a sovereign that is wrathful, stingy, intoxicated, haughty and deceitful.

Summary

All living beings stop seeking refuge under a king who is, not a generous giver, but intoxicated, harsh, arrogant and fraudulent. They do not run to him for protection in times of calamity.

पदच्छेदः

तीक्ष्णम्तीक्ष्ण (२.१)
अल्पप्रदातारंअल्प–प्रदातृ (२.१)
प्रमत्तंप्रमत्त (√प्र-मद् + क्त, २.१)
गर्वितंगर्वित (२.१)
शठम्शठ (२.१)
व्यसनेव्यसन (७.१)
सर्वभूतानिसर्व–भूत (१.३)
नाभिधावन्ति (अव्ययः)–अभिधावन्ति (√अभि-धाव् लट् प्र.पु. बहु.)
पार्थिवम्पार्थिव (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तीक्ष्ण ल्पप्र दा ता रं
प्र त्तंर्वि तं ठम्
व्य नेर्व भू तानि
नाभि धान्ति पार्थि वम्