अन्वयः

अस्वाधीनाः not independent, ये those, नराधिपाः kings, विषयम् their country, न रक्षन्ति do not protect, ते they, वृद्ध्या by intellect, सागरे in the sea, गिरयः यथा like the mountains, न प्रकाशन्ते do not shine.

M N Dutt

Like to rocks in the sea, those monarchs that do not administer their dominions, that are not dependent, do not prosper.

Summary

Kings who are not under their own control and cannot protect the country, do not attract the minds of the people like mountains inside sea water.

पदच्छेदः

ये	यद् (१.३)
न	न (अव्ययः)
रक्षन्ति	रक्षन्ति (√रक्ष् लट् प्र.पु. बहु.)
विषयम्	विषय (२.१)
अस्वाधीना	अस्वाधीन (१.३)
नराधिपाः	नर–अधिप (१.३)
ते	तद् (१.३)
न	न (अव्ययः)
वृद्ध्या	वृद्धि (३.१)
प्रकाशन्ते	प्रकाशन्ते (√प्र-काश् लट् प्र.पु. बहु.)
गिरयः	गिरि (१.३)
सागरे	सागर (७.१)
यथा	यथा (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ये	न	र	क्ष	न्ति	वि	ष	य
म	स्वा	धी	ना	न	रा	धि	पः
ते	न	वृ	द्ध्या	प्र	का	श	न्ते
गि	र	यः	सा	ग	रे	य	था