निशम्य रामेण शरैरजिह्मगै;र्हताञ्जनस्थानगतान्निशाचरान् ।

खरं च बुद्ध्वा निहतं च दूषणं; त्वमद्य कृत्यं प्रतिपत्तुमर्हसि ॥

अन्वयः

रामेण by Rama, अजिह्मगैः not moving obliquely, शरैः by arrows, जनस्थानगतान् staying at Janasthana, निशाचरान् nightwalkers, demons, हतान् killed, निशम्य after hearing, खरं च Khara and, दूषणं च Dusana, निहतम् killed, बुद्ध्वा after knowing, त्वम् you, अत्र here, कृत्यम् your duty, प्रतिपत्तुम् to decide, अर्हसि should.

M N Dutt

Hearing that Rāma by means of straight coursing shafts, has slain the Rākşasas that had gone to Janasthāna, and seeing Khara and Düşaņa, killed, do you ascertaining your course, adopt it.

Summary

On hearing about the death of the demons including Khara and Dusana who fell to the straight and swift arrows of Rama, you should decide your course of action.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे चतुस्त्रिंशस्सर्गः॥Thus ends the thirtytfourth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

निशम्य	निशम्य (√नि-शामय् + ल्यप्)
रामेण	राम (३.१)
शरैर्	शर (३.३)
अजिह्मगैर्	अजिह्म–ग (३.३)
हताञ्	हत (√हन् + क्त, २.३)
जनस्थानगतान्	जनस्थान–गत (√गम् + क्त, २.३)
निशाचरान्	निशाचर (२.३)
खरं	खर (२.१)
च	च (अव्ययः)
बुद्ध्वा	बुद्ध्वा (√बुध् + क्त्वा)
निहतं	निहत (√नि-हन् + क्त, २.१)
च	च (अव्ययः)
दूषणं	दूषण (२.१)
त्वम्	त्वद् (१.१)
अद्य	अद्य (अव्ययः)
कृत्यं	कृत्य (२.१)
प्रतिपत्तुम्	प्रतिपत्तुम् (√प्रति-पद् + तुमुन्)
अर्हसि	अर्हसि (√अर्ह् लट् म.पु. )

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
नि	श	म्य	रा	मे	ण	श	रै	र	जि	ह्म	गै
र्ह	ता	ञ्ज	न	स्था	न	ग	ता	न्नि	शा	च	रान्
ख	रं	च	बु	द्ध्वा	नि	ह	तं	च	दू	ष	णं
त्व	म	द्य	कृ	त्यं	प्र	ति	प	त्तु	म	र्ह	सि
ज			त			ज			र