३.३५.२२

दोषाणां च गुणानां च संप्रधार्य बलाबलम् ।
आत्मनश्च बलं ज्ञात्वा राघवस्य च तत्त्वतः ।
हितं हि तव निश्चित्य क्षमं त्वं कर्तुमर्हसि ॥

अन्वयः

सः त्वम् you, धर्मिष्ठैः followers of righteous path, विभीषणपुरोगमैः by prominent people like Vibhisana, सर्वैः by all, सचिवैः सार्धम् with all ministers, मन्त्रयित्वा after discussing, आत्मनः yourself, निश्चयम् decision, कृत्वा take, दोषाणां च of demerits, गुणानां च of merits, बलाबलम् strength and weakness, सम्प्रधार्य assessing, आत्मनश्च your own, राघवस्य च Rama's, बलम् strength, तत्वतः in fact, ज्ञात्वा knowing, हिताहितम् welfare and otherwise, विनिश्चित्य after deciding, क्षमम् propriety, कर्तुम् to do, अर्हसि should.

Summary

After consulting all your ministers and the righteous persons led by Vibhisana, you may take a decision. Assess the real strength and weakness, merits and demerits of your own and of Rama. Decide what is good or bad for you and then take steps you deem proper.

पदच्छेदः

दोषाणांदोष (६.३)
चच (अव्ययः)
गुणानांगुण (६.३)
चच (अव्ययः)
सम्प्रधार्यसम्प्रधार्य (√सम्प्र-धारय् + ल्यप्)
बलाबलम्बलाबल (२.१)
आत्मनश्आत्मन् (६.१)
चच (अव्ययः)
बलंबल (२.१)
ज्ञात्वाज्ञात्वा (√ज्ञा + क्त्वा)
राघवस्यराघव (६.१)
चच (अव्ययः)
तत्त्वतःतत्त्व (५.१)
हितंहित (२.१)
हिहि (अव्ययः)
तवत्वद् (६.१)
निश्चित्यनिश्चित्य (√निः-चि + ल्यप्)
क्षमंक्षम (१.१)
त्वंत्वद् (१.१)
कर्तुम्कर्तुम् (√कृ + तुमुन्)
अर्हसिअर्हसि (√अर्ह् लट् म.पु. )

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
दो षा णांचगु णा नांच संप्र धार्य
ब लाब लम् आत्म नश्चब लं ज्ञा त्वा
राघ वस्यच तत्त्व तःहि तंहित
व नि श्चि त्यक्ष मं त्वं कर्तु मर्हसि