३.३९.११

राज्यं पालयितुं शक्यं न तीक्ष्णेन निशाचर ।
न चापि प्रतिकूलेन नाविनीतेन राक्षस ॥

अन्वयः

राक्षस demons, निशाचर nightwalker, तीक्ष्णेन by a rude one, राज्यम् kingdom, पालयितुम् to rule, न शक्यम् is not possible, प्रतिकूलेन by a hostile one, न not, अविनीतेन by an impolite one, न not.

M N Dutt

O ranger of night, proud kings of cruel temperament, acting against the subjects can never administer their kingdoms.

Summary

O nightwalking demon a kingdom cannnot be governed by a king who is rude or hostile or impolite.

पदच्छेदः

राज्यंराज्य (१.१)
पालयितुंपालयितुम् (√पालय् + तुमुन्)
शक्यंशक्य (१.१)
(अव्ययः)
तीक्ष्णेनतीक्ष्ण (३.१)
निशाचरनिशाचर (८.१)
(अव्ययः)
चापि (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
प्रतिकूलेनप्रतिकूल (३.१)
नाविनीतेन (अव्ययः)–अविनीत (३.१)
राक्षसराक्षस (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रा ज्यं पायि तुं क्यं
ती क्ष्णेनि शा
चा पिप्रति कू ले
नावि नी ते राक्ष