३.३९.१४

स्वामिना प्रतिकूलेन प्रजास्तीक्ष्णेन रावण ।
रक्ष्यमाणा न वर्धन्ते मेषा गोमायुना यथा ॥

अन्वयः

रावण Ravana, प्रतिकूलेन by an unfavourable, तीक्ष्णेन by a rude one, स्वामिना by the master, रक्ष्यमाणाः protected, प्रजाः people, गोमायुना by a jackal, मेषाः यथा like sheep, न वर्धन्ते do not grow.

M N Dutt

Verily the subjects, O Ravana, can never expect to prosper under the regime of hotnatured sovereigns acting against their subjects like to deer under the protection of a jackal.

Summary

O Ravana, people who are ruled by a cruel and hostile king will not grow like the sheep protected by a jackal.

पदच्छेदः

स्वामिनास्वामिन् (३.१)
प्रतिकूलेनप्रतिकूल (३.१)
प्रजास्प्रजा (१.३)
तीक्ष्णेनतीक्ष्ण (३.१)
रावणरावण (८.१)
रक्ष्यमाणारक्ष्यमाण (√रक्ष् + शानच्, १.३)
(अव्ययः)
वर्धन्तेवर्धन्ते (√वृध् लट् प्र.पु. बहु.)
मेषामेष (१.३)
गोमायुनागोमायु (३.१)
यथायथा (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्वामि नाप्रति कू ले
प्र जा स्ती क्ष्णे रा
क्ष्य मा णा र्ध न्ते
मे षा गो मायु ना था