३.४.३६

स पुण्यकर्मा भुवने द्विजर्षभः; पितामहं सानुचरं ददर्श ह ।
पितामहश्चापि समीक्ष्य तं द्विजं; ननन्द सुस्वागतमित्युवाच ह ॥

अन्वयः

पुण्यकर्मा performer of sacred deeds, सः that, द्विजर्षभः best among brahmins, भुवने in the world, सानुचरम् with his followers, पितामहम् Brahma, ददर्श saw, ह verily, पितामहश्चापि and Brahma too, तं द्विजम् to that brahmin, समीक्ष्य seeing, ननन्द rejoiced, सुस्वागतम् इति welcome to you, उवाच ह spoke.

M N Dutt

That one of pious acts done on earth-that best of the twice-born the grandfather, in company with his followers. And the grand-father also, beholding that Brahmana, rejoiced greatly, and said-Hail! race-saw

Summary

Sarabhanga, performer of sacred deeds, saw Brahma with his followers৷৷ Brahma also seeing Sarabhanga, the best among the brahmins, welcomed him gladly.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे पञ्चमः सर्गः॥Thus ends the fifth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

सतद् (१.१)
पुण्यकर्मापुण्य–कर्मन् (१.१)
भुवनेभुवन (७.१)
द्विजर्षभःद्विज–ऋषभ (१.१)
पितामहंपितामह (२.१)
सानुचरंस (अव्ययः)–अनुचर (२.१)
ददर्शददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
हह (अव्ययः)
पितामहश्पितामह (१.१)
चापिच (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
समीक्ष्यसमीक्ष्य (√सम्-ईक्ष् + ल्यप्)
तंतद् (२.१)
द्विजंद्विज (२.१)
ननन्दननन्द (√नन्द् लिट् प्र.पु. एक.)
सुस्वागतम्सु (अव्ययः)–स्वागत (१.१)
इत्य्इति (अव्ययः)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
हह (अव्ययः)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
स पुण्य क र्माभुव नेद्वि जर्ष भः
पि ताम हं सानुच रंद दर्शह
पि ताम ह श्चापिस मीक्ष्य तंद्वि जं
न नन्द सु स्वागत मित्यु वाचह
जतजर