३.४०.२२

पुनर्गत्वा निवृत्तश्च विचचार मृगोत्तमः ।
गत्वा मुहूर्तं त्वरया पुनः प्रतिनिवर्तते ॥

अन्वयः

मृगोत्तमः best of deer, गत्वा on going, पुनः again, निवृत्तश्च came back, विचचार wandered, मुहूर्तम् for a moment, गत्वा after going, पुनः again, त्वरया swiftly, प्रतिनिवर्तते returned.

M N Dutt

It began to walk at pleasure near Rāma's asylum. Sometimes going, sometimes stopping, at one time running very swiftly and receding the next moment, that best of deer began to range at large.

Summary

The wonderful deer moved to and fro, now disappearing and now swiftly returning.

पदच्छेदः

पुनर्पुनर् (अव्ययः)
गत्वागत्वा (√गम् + क्त्वा)
निवृत्तश्निवृत्त (√नि-वृत् + क्त, १.१)
(अव्ययः)
विचचारविचचार (√वि-चर् लिट् प्र.पु. एक.)
मृगोत्तमःमृग–उत्तम (१.१)
गत्वागत्वा (√गम् + क्त्वा)
मुहूर्तंमुहूर्त (२.१)
त्वरयात्वरा (३.१)
पुनःपुनर् (अव्ययः)
प्रतिनिवर्ततेप्रतिनिवर्तते (√प्रतिनि-वृत् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

पु र्ग त्वानि वृ त्तश्च
वि चामृ गोत्त मः
त्वामु हू र्तंत्व या
पु नःप्रतिनिर्त ते