३.४१.२२

एवं सीतावचः श्रुत्वा दृष्ट्वा च मृगमद्भुतम् ।
उवाच राघवो हृष्टो भ्रातरं लक्ष्मणं वचः ॥

अन्वयः

राघवः Rama, एवम् in that manner, सीतावचः Sita's words, श्रुत्वा listening, अद्भुतम् wonderful, तं मृगम् that deer, दृष्ट्वा after seeing, तेन रूपेण by its appearance, लोभितः tempted, सीतया च by Sita, प्रचोदितः prompted, हृष्टः gladly, भ्रातरम् brother, लक्ष्मणम् Lakshmana, वचः words, उवाच said.

Summary

On hearing Sita's words and seeing the wonderful deer, Rama was tempted by its appearance.Prompted by Sita,he joyfully said this to Lakshmana:

पदच्छेदः

एवंएवम् (अव्ययः)
सीतावचःसीता–वचस् (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
(अव्ययः)
मृगम्मृग (२.१)
अद्भुतम्अद्भुत (२.१)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
राघवोराघव (१.१)
हृष्टोहृष्ट (√हृष् + क्त, १.१)
भ्रातरंभ्रातृ (२.१)
लक्ष्मणंलक्ष्मण (२.१)
वचःवचस् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वं सी ता चः श्रु त्वा
दृ ष्ट्वामृद्भु तम्
वा रा वो हृ ष्टो
भ्रा रंक्ष्म णं चः