अन्वयः

भृशम् greatly, क्रोशतः परमार्तस्य crying out in great distress, शब्द: voice, मया by me, श्रुतः heard, मे my, हृदयम् heart, जीवितं वा my life too, स्थाने in its place, न अवतिष्ठति is not resting, हि indeed, वने in the forest, आक्रन्दमानम् crying in pain, भ्रातरम् brother, त्रातुम् to protect, अर्हसि you ought to.

M N Dutt

He is crying aloud in pitiable accents; hearing them my life and soul are incapable of remaining any longer in their proper places.

Summary

I clearly heard Rama calling out in great distress. Indeed, my heart as well as my life is not in its place (restless). You ought to go and protect your brother who is crying in pain in the forest.

पदच्छेदः

न	न (अव्ययः)
हि	हि (अव्ययः)
मे	मद् (६.१)
जीवितं	जीवित (१.१)
स्थाने	स्थान (७.१)
हृदयं	हृदय (१.१)
वावतिष्ठते	वा (अव्ययः)–अवतिष्ठते (√अव-स्था लट् प्र.पु. एक.)
क्रोशतः	क्रोशत् (√क्रुश् + शतृ, ६.१)
परमार्तस्य	परम–आर्त (६.१)
श्रुतः	श्रुत (√श्रु + क्त, १.१)
शब्दो	शब्द (१.१)
मया	मद् (३.१)
भृशम्	भृशम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
न	हि	मे	जी	वि	तं	स्था	ने
हृ	द	यं	वा	व	ति	ष्ठ	ते
क्रो	श	तः	प	र	मा	र्त	स्य
श्रु	तः	श	ब्दो	म	या	भृ	शम्