३.४३.३३

गोदावरीं प्रवेक्ष्यामि विना रामेण लक्ष्मण ।
आबन्धिष्येऽथ वा त्यक्ष्ये विषमे देहमात्मनः ॥

अन्वयः

लक्ष्मण Lakshmana, रामेण विना without Rama, गोदावरीम् Godavari, प्रवेक्ष्यामि I will enter, अथवा or else, अबन्धिष्ये hang myself, विषमे cliff ( dangerous place), आत्मनः myself, देहम् body, त्यक्ष्ये will give up.

Summary

O Lakshmana without Rama I will drown myself in Godavari or hang myself or leap from a cliff into death.

पदच्छेदः

गोदावरींगोदावरी (२.१)
प्रवेक्ष्यामिप्रवेक्ष्यामि (√प्र-विश् लृट् उ.पु. )
विनाविना (अव्ययः)
रामेणराम (३.१)
लक्ष्मणलक्ष्मण (८.१)
आबन्धिष्येआबन्धिष्ये (√आ-बन्ध् लृट् उ.पु. )
ऽथवाअथवा (अव्ययः)
त्यक्ष्येत्यक्ष्ये (√त्यज् लृट् उ.पु. )
विषमेविषम (७.१)
देहम्देह (२.१)
आत्मनःआत्मन् (६.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

गो दा रींप्र वे क्ष्यामि
वि ना रा मेक्ष्म
न्धि ष्येऽथ वा त्य क्ष्ये
वि मे दे मात्म नः