३.४४.३४

इयं बृसी ब्राह्मण काममास्यता;मिदं च पाद्यं प्रतिगृह्यतामिति ।
इदं च सिद्धं वनजातमुत्तमं; त्वदर्थमव्यग्रमिहोपभुज्यताम् ॥

अन्वयः

ब्राह्मण O brahmin, इयम् this is, बृसी the seat of an ascetic, कामम् freely, आस्यताम् be seated, इदम् this is, पाद्यम् water for washing feet, प्रतिगृह्यताम् please take, इति these, इदम् this is, उत्तमम् best, वनजातम् available in the forest, त्वदर्थम् for you, सिद्धम् kept ready, इह here, अव्यग्रम् without hesitation, उपभुज्यताम् please eat.

M N Dutt

O Brāhmana, do you sit on this seat facing the right; do you take this water to wash your feet); do you enjoy these well-cooked eatables growing in the forest and intended for you.

Summary

O brahmin, here is the seat for you. Feel free to sit. Here is water to wash your feet with. This is the best of food for you collected from the forest. Please partake this without hesitation.

पदच्छेदः

इयंइदम् (१.१)
बृसीबृसी (१.१)
ब्राह्मणब्राह्मण (८.१)
कामम्काम (२.१)
आस्यताम्आस्यताम् (√आस् प्र.पु. एक.)
इदंइदम् (१.१)
चच (अव्ययः)
पाद्यंपाद्य (१.१)
प्रतिगृह्यताम्प्रतिगृह्यताम् (√प्रति-ग्रह् प्र.पु. एक.)
इतिइति (अव्ययः)
इदंइदम् (१.१)
चच (अव्ययः)
सिद्धंसिद्ध (√सिध् + क्त, १.१)
वनजातम्वन–जात (√जन् + क्त, १.१)
उत्तमंउत्तम (१.१)
त्वदर्थम्त्वद्–अर्थ (२.१)
अव्यग्रम्अव्यग्र (१.१)
इहोपभुज्यताम्इह (अव्ययः)–उपभुज्यताम् (√उप-भुज् प्र.पु. एक.)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
इ यंबृ सी ब्राह्मण काम मास्य ता
मि दंच पा द्यंप्रति गृह्य तामिति
इ दंच सि द्धंवन जात मुत्त मं
त्व दर्थ म व्यग्रमि होप भुज्य ताम्
जतजर