निमन्त्र्यमाणः प्रतिपूर्णभाषिणीं; नरेन्द्रपत्नीं प्रसमीक्ष्य मैथिलीम् ।
प्रहस्य तस्या हरणे धृतं मनः; समर्पयामास वधाय रावणः ॥
निमन्त्र्यमाणः प्रतिपूर्णभाषिणीं; नरेन्द्रपत्नीं प्रसमीक्ष्य मैथिलीम् ।
प्रहस्य तस्या हरणे धृतं मनः; समर्पयामास वधाय रावणः ॥
अन्वयः
निमन्त्र्यमाणः as he was being invited, रावणः Ravana, प्रतिपूर्णभाषिणीम् softspoken, नरेन्द्रपत्नीम् wife of the king, मैथिलीम् Maithili, प्रसमीक्ष्य looking at her, स्वात्मवधाय for his own destruction, प्रसह्य forcibly, तस्याः her, हरणे to abduct, मनः set his mind, धृतम् intent upon, समर्पयत् presented.M N Dutt
Jānakí the wife of Lord of men inviting him thus, Ravana, casting a look upon her, addressed himself for his own destruction, to carry her away.Summary
Ravana was observing the princess from Mithila, wife of a king inviting him and speaking to him in cordial manner. Looking at her, he resolved to abduct her forcibly, inviting his own death.पदच्छेदः
| निमन्त्र्यमाणः | निमन्त्र्यमाण (√नि-मन्त्रय् + शानच्, १.१) |
| प्रतिपूर्णभाषिणीं | प्रतिपूर्ण–भाषिन् (२.१) |
| नरेन्द्रपत्नीं | नरेन्द्र–पत्नी (२.१) |
| प्रसमीक्ष्य | प्रसमीक्ष्य (√प्रसम्-ईक्ष् + ल्यप्) |
| मैथिलीम् | मैथिली (२.१) |
| प्रहस्य | प्रहस्य (√प्र-हस् + ल्यप्) |
| तस्या | तद् (६.१) |
| हरणे | हरण (७.१) |
| धृतं | धृत (√धृ + क्त, २.१) |
| मनः | मनस् (२.१) |
| समर्पयामास | समर्पयामास (√सम्-अर्पय् प्र.पु. एक.) |
| वधाय | वध (४.१) |
| रावणः | रावण (१.१) |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नि | म | न्त्र्य | मा | णः | प्र | ति | पू | र्ण | भा | षि | णीं |
| न | रे | न्द्र | प | त्नीं | प्र | स | मी | क्ष्य | मै | थि | लीम् |
| प्र | ह | स्य | त | स्या | ह | र | णे | धृ | तं | म | नः |
| स | म | र्प | या | मा | स | व | धा | य | रा | व | णः |
| ज | त | ज | र | ||||||||