अन्वयः
अद्य today, रामः Rama, यदिअभिषिच्यते if consecrated, न भोक्ष्ये I will not eat, न च स्वप्स्ये I will not sleep, कथञ्चन in any way, नपास्ये च I will not drink, एषः this is, मे my, जीवितस्य life's, अन्तः an end.
M N Dutt
And said-I shall never eat, drink or sleep and (if Rāma be installed) I shall end my life.
Summary
'I shall not eat, or sleep or even drink if Rama is consecrated and I shall put an end to my life itself' (said Kaikeyi).
पदच्छेदः
| नाद्य | न (अव्ययः)–अद्य (अव्ययः) |
| भोक्ष्ये | भोक्ष्ये (√भुज् लृट् उ.पु. ) |
| न | न (अव्ययः) |
| च | च (अव्ययः) |
| स्वप्स्ये | स्वप्स्ये (√स्वप् लृट् उ.पु. ) |
| न | न (अव्ययः) |
| पास्ये | पास्ये (√पा लृट् उ.पु. ) |
| ऽहं | मद् (१.१) |
| कदाचन | कदाचन (अव्ययः) |
| एष | एतद् (१.१) |
| मे | मद् (६.१) |
| जीवितस्यान्तो | जीवित (६.१)–अन्त (१.१) |
| रामो | राम (१.१) |
| यद्य् | यदि (अव्ययः) |
| अभिषिच्यते | अभिषिच्यते (√अभि-सिच् प्र.पु. एक.) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| ना | द्य | भो | क्ष्ये | न | च | स्व | प्स्ये |
| न | पा | स्ये | ऽहं | क | दा | च | न |
| ए | ष | मे | जी | वि | त | स्या | न्तो |
| रा | मो | य | द्य | भि | षि | च्य | ते |