३.४५.८

नाद्य भोक्ष्ये न च स्वप्स्ये न पास्येऽहं कदाचन ।
एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते ॥

अन्वयः

अद्य today, रामः Rama, यदिअभिषिच्यते if consecrated, न भोक्ष्ये I will not eat, न च स्वप्स्ये I will not sleep, कथञ्चन in any way, नपास्ये च I will not drink, एषः this is, मे my, जीवितस्य life's, अन्तः an end.

M N Dutt

And said-I shall never eat, drink or sleep and (if Rāma be installed) I shall end my life.

Summary

'I shall not eat, or sleep or even drink if Rama is consecrated and I shall put an end to my life itself' (said Kaikeyi).

पदच्छेदः

नाद्य (अव्ययः)–अद्य (अव्ययः)
भोक्ष्येभोक्ष्ये (√भुज् लृट् उ.पु. )
(अव्ययः)
(अव्ययः)
स्वप्स्येस्वप्स्ये (√स्वप् लृट् उ.पु. )
(अव्ययः)
पास्येपास्ये (√पा लृट् उ.पु. )
ऽहंमद् (१.१)
कदाचनकदाचन (अव्ययः)
एषएतद् (१.१)
मेमद् (६.१)
जीवितस्यान्तोजीवित (६.१)–अन्त (१.१)
रामोराम (१.१)
यद्य्यदि (अव्ययः)
अभिषिच्यतेअभिषिच्यते (√अभि-सिच् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

नाद्य भो क्ष्ये स्व प्स्ये
पा स्ये ऽहं दा
मे जीवि स्या न्तो
रा मोद्यभि षिच्य ते