स्थापयित्वा प्रियं पुत्रं राज्ञा दशरथेन यः ।
मन्दवीर्यः सुतो ज्येष्ठस्ततः प्रस्थापितो वनम् ॥
स्थापयित्वा प्रियं पुत्रं राज्ञा दशरथेन यः ।
मन्दवीर्यः सुतो ज्येष्ठस्ततः प्रस्थापितो वनम् ॥
अन्वयः
राज्ञा by the king, दशरथेन Dasaratha's, प्रियम् dear, पुत्रम् son (Bharata), स्थापयित्वा consecrating, ततः then, मन्दवीर्यः weakling, ज्येष्ठः सुतः eldest son, यः one who is, वनम् forest, प्रस्थापितः sent away.M N Dutt
Placing his beloved son on the throne, king Dasaratha has sent away his eldest son of weak prowess into the woods. O you of expansive eyes, what shall you do with that wretched ascetic Rāma who has been deprived of his kingdom?Summary
Considering the eldest son a weakling, king Dasaratha has sent him away to the forest so that he could consecrate his dear son(Bharata).पदच्छेदः
| स्थापयित्वा | स्थापयित्वा (√स्थापय् + क्त्वा) |
| प्रियं | प्रिय (२.१) |
| पुत्रं | पुत्र (२.१) |
| राज्ञा | राजन् (३.१) |
| दशरथेन | दशरथ (३.१) |
| यः | यद् (१.१) |
| मन्दवीर्यः | मन्द–वीर्य (१.१) |
| सुतो | सुत (१.१) |
| ज्येष्ठस् | ज्येष्ठ (१.१) |
| ततः | ततस् (अव्ययः) |
| प्रस्थापितो | प्रस्थापित (√प्र-स्थापय् + क्त, १.१) |
| वनम् | वन (२.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्था | प | यि | त्वा | प्रि | यं | पु | त्रं |
| रा | ज्ञा | द | श | र | थे | न | यः |
| म | न्द | वी | र्यः | सु | तो | ज्ये | ष्ठ |
| स्त | तः | प्र | स्था | पि | तो | व | नम् |