३.४६.२३

जीवेच्चिरं वज्रधरस्य हस्ता;च्छचीं प्रधृष्याप्रतिरूपरूपाम् ।
न मादृशीं राक्षसधर्षयित्वा; पीतामृतस्यापि तवास्ति मोक्षः ॥

अन्वयः

राक्षस demon, अप्रातिरूपरूपाम् most beautiful lady, शचीम् Sachi, वज्रधरस्य wielder of the thunderbolt, Indra's, हस्ताम् from the hands, प्रधृष्य after snatching, चिरम् long, जीवेत् may live, मादृशीम् one like me, दूषयित्वा after assualting, पीतामृतस्यापि even after drinking nectar, तव your, मोक्षः release from death, न not possible.

M N Dutt

O Räkşasa, it might be possible for one to live on this earth treating contemptuously the wife of the holder of thunder-bolt, but insulting me none shall escape the hands of Death even if he drinketh nectar.

Summary

O demon, you may live long after forcibly snatching the most beautiful Sachi, from the hands of Indra, the wielder of the thunderbolt, but after abusing a woman like me, you will not be released from death even if you drink nectar.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे अष्टचत्वारिंशस्सर्गः॥Thus ends the fortyeighty sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

जीवेच्जीवेत् (√जीव् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
चिरंचिरम् (अव्ययः)
वज्रधरस्यवज्रधर (६.१)
हस्ताच्हस्त (५.१)
छचींशची (२.१)
प्रधृष्याप्रतिरूपरूपाम्प्रधृष्य (√प्र-धृष् + ल्यप्)–अप्रतिरूप–रूप (२.१)
नन (अव्ययः)
मादृशींमादृश (२.१)
राक्षसराक्षस (८.१)
धर्षयित्वाधर्षयित्वा (√धर्षय् + क्त्वा)
पीतामृतस्यापिपीत (√पा + क्त)–अमृत (६.१)–अपि (अव्ययः)
तवास्तित्वद् (६.१)–अस्ति (√अस् लट् प्र.पु. एक.)
मोक्षःमोक्ष (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
जी वेच्चि रं वज्रध रस्य ह स्ता
च्छ चींप्र धृ ष्याप्रति रूप रू पाम्
न मादृ शीं राक्षस धर्ष यि त्वा
पी तामृ त स्यापित वास्ति मो क्षः