३.४८.२७

तिष्ठ तिष्ठ दशग्रीव मुहूर्तं पश्य रावण ।
युद्धातिथ्यं प्रदास्यामि यथाप्राणं निशाचर ।
वृन्तादिव फलं त्वां तु पातयेयं रथोत्तमात् ॥

अन्वयः

दशग्रीव tenheaded, मुहूर्तम् for a short while, तिष्ठ तिष्ठ stay, stay, रावण Ravana, पश्य look, निशाचर nightwalker, यथाप्राणम् as long as I am alive, युद्धातिथ्यम् hospitality of war , प्रदास्यामि will accord, वृन्तात् from the stalk, फलमिव like a ripe fruit is dropped down, त्वाम् you, रथोत्तमात् from the best of the chariots, पातयेयम् will pull you down.

Summary

O ten headed Ravana stay, stay for a while. O demon as long as I am alive I will treat you with the hospitality of war. You will be pulled down from this best of the chariots like a ripe fruit drops from the stalk.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे पञ्चाशस्सर्गः॥Thus ends the fiftieth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

तिष्ठतिष्ठ (√स्था लोट् म.पु. )
तिष्ठतिष्ठ (√स्था लोट् म.पु. )
दशग्रीवदशग्रीव (८.१)
मुहूर्तंमुहूर्त (२.१)
पश्यपश्य (√पश् लोट् म.पु. )
रावणरावण (८.१)
युद्धातिथ्यंयुद्ध–आतिथ्य (२.१)
प्रदास्यामिप्रदास्यामि (√प्र-दा लृट् उ.पु. )
यथाप्राणंयथाप्राणम् (अव्ययः)
निशाचरनिशाचर (८.१)
वृन्ताद्वृन्त (५.१)
इवइव (अव्ययः)
फलंफल (२.१)
त्वांत्वद् (२.१)
तुतु (अव्ययः)
पातयेयंपातयेयम् (√पातय् विधिलिङ् उ.पु. )
रथोत्तमात्रथ–उत्तम (५.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
तिष्ठ तिष्ठद श ग्रीवमु हू र्तंप
श्य रावण यु द्धा ति थ्यंप्र दा स्यामि
य था प्रा णंनि शाचर वृ न्तादिव
फ लं त्वांतु पात ये यंर थोत्त मात्