३.४९.३२

संपरिष्वज्य वैदेहीं वामेनाङ्केन रावणः ।
तलेनाभिजघानार्तो जटायुं क्रोधमूर्छितः ॥

अन्वयः

रावणः Ravana, क्रोधमूर्छितः losing senses with rage, वामेन अङ्केन left arm, वैदेहीम् Vaidehi, परिष्वज्य holding firmly, आशु quickly, जटायुम् to Jatayu, तलेन palm, अभिजघान hit him.

M N Dutt

Beside himself with anger, Ravana, holding Jānaki fast by her left flank, struck Jațāyu with his palms.

Summary

Losing his senses, with rage, Ravana held Vaidehi (Sita) with his left arm and hit Jatayu with his palm.

पदच्छेदः

सम्परिष्वज्यसम्परिष्वज्य (√सम्परि-स्वज् + ल्यप्)
वैदेहींवैदेही (२.१)
वामेनाङ्केनवाम (३.१)–अङ्क (३.१)
रावणःरावण (१.१)
तलेनाभिजघानार्तोतल (३.१)–अभिजघान (√अभि-हन् लिट् प्र.पु. एक.)–आर्त (१.१)
जटायुंजटायु (२.१)
क्रोधमूर्छितःक्रोध–मूर्छित (√मूर्छय् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सं रि ष्वज्य वै दे हीं
वा मे ना ङ्के रा णः
ले नाभि घा ना र्तो
टा युं क्रो मूर्छि तः