३.४९.३६

तस्य व्यायच्छमानस्य रामस्यार्थेऽथ रावणः ।
पक्षौ पादौ च पार्श्वौ च खड्गमुद्धृत्य सोऽच्छिनत् ॥

अन्वयः

सः that, रावणः Ravana, खडगम् sword, उद्यम्य after lifting, रामस्य Rama's, अर्थे for the sake of, व्यायच्छमानस्य of one who was fighting relentlessly, तस्य his, पक्षौ two wings, पार्श्वौ च both sides, पादौ च feet, अच्छिनत् cut off.

M N Dutt

Jațāyu addressing himself to displaying his prowess for the benefit of Rāma, Rāvaņa taking out his dagger, cut off his two wings, two legs and two sides.

Summary

Ravana lifted his sword and cut off both the wings and feet of Jatayu who was fighting relentlessly (for Rama's sake).

पदच्छेदः

तस्यतद् (६.१)
व्यायच्छमानस्यव्यायच्छमान (√व्या-यम् + शानच्, ६.१)
रामस्यार्थेराम (६.१)–अर्थ (७.१)
ऽथअथ (अव्ययः)
रावणःरावण (१.१)
पक्षौपक्ष (२.२)
पादौपाद (२.२)
(अव्ययः)
पार्श्वौपार्श्व (२.२)
(अव्ययः)
खड्गम्खड्ग (२.१)
उद्धृत्यउद्धृत्य (√उत्-हृ + ल्यप्)
सोच्छिनत्तद् (१.१)–उच्छिनत् (√उत्-छिद् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्य व्याच्छ मास्य
रा स्या र्थेऽथ रा णः
क्षौ पा दौ पा र्श्वौ
ड्ग मु द्धृत्य सोऽच्छि नत्