३.५.१४

सोऽयं ब्राह्मणभूयिष्ठो वानप्रस्थगणो महान् ।
त्वन्नाथोऽनाथवद्राम राक्षसैर्वध्यते भृशम् ॥

अन्वयः

राम O Rama, त्वन्नाथः with you as their lord, ब्राह्मण भूयिष्ठः mostly brahmins, महान् great, सः अयम् that we, वानप्रस्थगणः group of sages leading the vanaprastha stage of life, अनाथवत् like orphans, राक्षसैः by the demons, भृशम् in large numbers, वध्यते being slain.

M N Dutt

O Rāma, this many Brahmanas-this great body of men that have assumed the Vānaprastha mode of life, although having you for their lord, are being sorely troubled by Rákşasas, as if they had none.

Summary

O Rama we are a group of great sages, mostly brahmins, leading a vanaprastha life. Yet with a protector like you, we are slaughtered in large numbers like orphans.

पदच्छेदः

सोतद् (१.१)
ऽयंइदम् (१.१)
ब्राह्मणभूयिष्ठोब्राह्मण–भूयिष्ठ (१.१)
वानप्रस्थगणोवानप्रस्थ–गण (१.१)
महान्महत् (१.१)
त्वन्नाथोत्वद्–नाथ (१.१)
ऽनाथवद्अनाथ–वत् (अव्ययः)
रामराम (८.१)
राक्षसैर्राक्षस (३.३)
वध्यतेवध्यते (√वध् प्र.पु. एक.)
भृशम्भृशम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सो ऽयं ब्राह्म भू यि ष्ठो
वा प्रस्थ णो हान्
त्व न्ना थो ऽना द्रा
राक्ष सै र्वध्य तेभृ शम्