३.५०.१८

बभूव जलदं नीलं भित्त्वा चन्द्र इवोदितः ।
सुललाटं सुकेशान्तं पद्मगर्भाभमव्रणम् ।
शुक्लैः सुविमलैर्दन्तैः प्रभावद्भिरलंकृतम् ॥

अन्वयः

सुललाटम् a fine forehead, सुकेशान्तम् beautiful hair, पद्मगर्भाभम् the glow of the inner side of a fully blossomed lotus, अव्रणम् whose face had no marks, शुक्लैः white, सुविमलैः clean, प्रभावद्भि: shining, दन्तैः teeth, अलङ्कृतम् decorated, रुदितम् as she wept, व्यपमृष्टास्रम् wiped her tears, सुनासम् of nice nose, चारुताम्रोष्ठम् with lovely red lips, आकाशे in the sky, हाटकप्रभम् having golden glow, रावणाङ्कगम् held by Ravana, तस्याः her, तत् that, विमलम् pure, वक्त्रम् face, नीलम् dark blue, जलदम् rain cloud, भित्त्वा breaking through, उदितः risen, चन्द्र इव like Moon, बभूव appeared.

Summary

Sita's face looked beautiful with her smooth forehead, shining hair and spotless complexion like the inside of a lotus, with clean, white, shining teeth, a nice nose and lovely red lips. She was continuously weeping and wiping her tears. Her face which was pleasing like the Moon on the lap of Ravana appeared as though the Moon was rising through dark clouds.

पदच्छेदः

बभूवबभूव (√भू लिट् प्र.पु. एक.)
जलदंजलद (२.१)
नीलंनील (२.१)
भित्त्वाभित्त्वा (√भिद् + क्त्वा)
चन्द्रचन्द्र (१.१)
इवोदितःइव (अव्ययः)–उदित (√उत्-इ + क्त, १.१)
सुललाटंसु (अव्ययः)–ललाट (१.१)
सुकेशान्तंसु (अव्ययः)–केशान्त (१.१)
पद्मगर्भाभम्पद्मगर्भ–आभ (१.१)
अव्रणम्अव्रण (१.१)
शुक्लैःशुक्ल (३.३)
सुविमलैर्सु (अव्ययः)–विमल (३.३)
दन्तैःदन्त (३.३)
प्रभावद्भिर्प्रभावत् (३.३)
अलंकृतम्अलंकृत (√अलम्-कृ + क्त, १.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
ब भूवजल दं नी लं भि त्त्वा चन्द्र
इ वोदि तःसुल ला टंसु के शा न्तं
पद्म ग र्भाभ मव्र णम् शु क्लैःसुवि
म लै र्द न्तैःप्र भा वद्भिर लंकृ तम्