अन्वयः

ध्वस्तकमलाः with lotuses withering, त्रस्तमीनजलेचराः with disturbed aquatic animals like fishes, नलिन्यः lotus ponds, गतोच्छ्वासाम् who lost her power to breathe, सखीमिव like a companion, मैथिलीम् Maithili, अन्वशोचन्त felt sorry for her.

M N Dutt

And the pools with their lotuses faded and their fishes agitated, seemed to sorrow for the desponding daughter of Mithilā as for their friend.

Summary

Lotusponds with withering lotuses and with disturbed aquatic life like fishes in fright were as if grieving for Sita as one would grieve for a companion who is unable to breathe.

पदच्छेदः

नलिन्यो	नलिनी (१.३)
ध्वस्तकमलास्	ध्वस्त (√ध्वंस् + क्त)–कमल (१.३)
त्रस्तमीनजलेचराः	त्रस्त (√त्रस् + क्त)–मीन–जलेचर (१.३)
सखीम्	सखी (२.१)
इव	इव (अव्ययः)
गतोत्साहां	गत (√गम् + क्त)–उत्साह (२.१)
शोचन्तीव	शोचन्ति (√शुच् लट् प्र.पु. बहु.)–इव (अव्ययः)
स्म	स्म (अव्ययः)
मैथिलीम्	मैथिली (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
न	लि	न्यो	ध्व	स्त	क	म	ला
स्त्र	स्त	मी	न	ज	ले	च	राः
स	खी	मि	व	ग	तो	त्सा	हां
शो	च	न्ती	व	स्म	मै	थि	लीम्