अन्वयः

राम Rama, आत्मनः your, महत् great, व्यसनम् disaster, न जानासि not aware, नूनम् surely, मदर्थम् for my sake, मृगपक्षिणः animals and birds, काकुत्स्थम् towards Kakutstha, धावन्ति running to tell you, नूनम् surely.

M N Dutt

And, O Rāma, although birds and beasts are scampering away before you on my account, you under-stand not the mighty mishap that has befallen you.

Summary

O Rama you are, indeed, unaware of the great disaster that has befallen you. All the animals and birds are running for my sake to tell you about me, O scion of the Kakutsthas.

पदच्छेदः

न	न (अव्ययः)
नूनं	नूनम् (अव्ययः)
राम	राम (८.१)
जानासि	जानासि (√ज्ञा लट् म.पु. )
महद्	महत् (२.१)
व्यसनम्	व्यसन (२.१)
आत्मनः	आत्मन् (६.१)
धावन्ति	धावन्ति (√धाव् लट् प्र.पु. बहु.)
नूनं	नूनम् (अव्ययः)
काकुत्स्थ	काकुत्स्थ (८.१)
मदर्थं	मद्–अर्थ (२.१)
मृगपक्षिणः	मृग–पक्षिन् (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
न	नू	नं	रा	म	जा	ना	सि
म	ह	द्व्य	स	न	मा	त्म	जः
धा	व	न्ति	नू	नं	का	कु	त्स्थ
म	द	र्थं	मृ	ग	प	क्षि	णः