३.५२.१७

तथोक्त्वा राक्षसीस्तास्तु राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ।
निष्क्रम्यान्तःपुरात्तस्मात्किं कृत्यमिति चिन्तयन् ।
ददर्शाष्टौ महावीर्यान्राक्षसान्पिशिताशनान् ॥

अन्वयः

प्रतापवान् courageous, राक्षसेन्द्रः lord of demons (Ravana), राक्षसीः demoness, तथा likewise, उक्त्वा having said so, तस्मात् from that, अन्तःपुरात् from the inner apartments, निष्क्रम्य coming out, किम् what, कृत्यम् can be done, चिन्तयन् while thinking, महावीर्यान् most powerful ones, पिशिताशनान् flesheaters, अष्टौ eight, राक्षसान् demons, ददर्श saw.

M N Dutt

Heaving said this to the Rākşasis, the puissant lord of the Rākṣasas, went out of the inner apartment, and thought within himself as to what was to be done (next). And he saw eight flesheating Rākşasas of wondrous prowess.

Summary

The courageous lord of the demons, having said so to the demonesses, came out of the inner apartment. While contemplating the future course of action, he saw eight powerful, carnivorous demons.

पदच्छेदः

तथोक्त्वातथा (अव्ययः)–उक्त्वा (√वच् + क्त्वा)
राक्षसीस्राक्षसी (२.३)
तास्तद् (२.३)
तुतु (अव्ययः)
राक्षसेन्द्रःराक्षस–इन्द्र (१.१)
प्रतापवान्प्रतापवत् (१.१)
निष्क्रम्यान्तःपुरात्निष्क्रम्य (√निः-क्रम् + ल्यप्)–अन्तःपुर (५.१)
तस्मात्तद् (५.१)
किंक (१.१)
कृत्यम्कृत्य (√कृ + कृत्, १.१)
इतिइति (अव्ययः)
चिन्तयन्चिन्तयत् (√चिन्तय् + शतृ, १.१)
ददर्शाष्टौददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)–अष्टन् (२.३)
महावीर्यान्महत्–वीर्य (२.३)
राक्षसान्राक्षस (२.३)
पिशिताशनान्पिशित–अशन (२.३)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त थो क्त्वा राक्ष सी स्तास्तु राक्ष से न्द्रः
प्र ताप वान् नि ष्क्र म्या न्तःपु रा त्त स्मा
त्किं कृत्यमिति चिन्त यन्द द र्शा ष्टौ
म हा वी र्या न्राक्ष सान्पिशि ताश नान्