३.५२.२९

ततस्तु सीतामुपलभ्य रावणः; सुसंप्रहृष्टः परिगृह्य मैथिलीम् ।
प्रसज्य रामेण च वैरमुत्तमं; बभूव मोहान्मुदितः स राक्षसः ॥

अन्वयः

ततः then, राक्षसः the demons, सः रावणः that Ravana, सीताम् Sita, उपलभ्य seeing, मैथिलीम् Maithili, परिगृह्य getting, सुसम्प्रहृष्टः feeling extremely happy, रामेण at Rama, उत्तमम् highest, वैरम् enmity, प्रसज्य incited, मोहात् in delusion, मुदितः rejoiced, बभूव became.

M N Dutt

Having obtained Mithilā's daughter, Rāvaņa experienced great joy in establishing her (in his own house); and having created high hostility with Rāma, Rāvana through blindness rejoiced greatly.

Summary

Then the demon Ravana felt greatly happy for getting Sita, princess of Mithila, without knowing in his delusion that he had created the bitterest enmity with Rama.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वामलीकीये आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे चतुःपञ्चाशस्सर्गः॥Thus ends the fiftyfourth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

ततस्ततस् (अव्ययः)
तुतु (अव्ययः)
सीताम्सीता (२.१)
उपलभ्यउपलभ्य (√उप-लभ् + ल्यप्)
रावणःरावण (१.१)
सुसम्प्रहृष्टःसु (अव्ययः)–सम्प्रहृष्ट (√सम्प्र-हृष् + क्त, १.१)
परिगृह्यपरिगृह्य (√परि-ग्रह् + ल्यप्)
मैथिलीम्मैथिली (२.१)
प्रसज्यप्रसज्य (√प्र-सञ्ज् + ल्यप्)
रामेणराम (३.१)
चच (अव्ययः)
वैरम्वैर (१.१)
उत्तमंउत्तम (१.१)
बभूवबभूव (√भू लिट् प्र.पु. एक.)
मोहान्मोह (५.१)
मुदितःमुदित (√मुद् + क्त, १.१)
सतद् (१.१)
राक्षसःराक्षस (१.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त तस्तु सी तामुप लभ्य राव णः
सु संप्र हृ ष्टःपरि गृह्य मैथि लीम्
प्र सज्य रा मेणच वैर मुत्त मं
ब भूव मो हान्मुदि तःस राक्ष सः
जतजर